Teknoloji Projelerimiz Projelerimiz
Geri
Dr. Öğr. Üyesi Seda Mehtap Sarı Kılıçaslan'dan TÜBİTAK 3001 Başarısı!

17.12.2018

Dr. Öğr. Üyesi Seda Mehtap Sarı Kılıçaslan'dan TÜBİTAK 3001 Başarısı!

Eğitim Fakültesi Temel Eğitim Bölümü öğretim üyesi Dr. Öğr. Üyesi Seda Mehtap Sarı Kılıçaslan hocamızın "Fibronektine Bağlı Ovaryum Kanser Hücrelerinde Capn-1/2 Aktivitesinin Hücre Göç Yeteneği ile İlişkisi" isimli TÜBİTAK 3001 projesi kabul edilmiştir. Hocamızın yürütücü olduğu projenin ekibinde Prof. Dr. Zerrin İncesu yer almaktadır. Ziyaretimizde Hocamıza, projeye ilişkin başarısından ötürü Rektörlük Makamı adına teşekkür belgesi takdim edilirken, projeye ilişkin sorularımızı ilettik.

TÜBİTAK 3001 projesi hakkında ve proje ekibinin süreçte yaşadıklarına ilişkin görüşmemizi bilgilerinize sunarız.

Projenizin hikâyesi nasıl başladı? Yazmaya nasıl karar verdiniz?

Yakın bir zamanda ovaryum kanser mekanizması üzerine Genel amaçlı bir BAP projesi tamamladık ve bu projede elde edilen deneysel sonuçlar bizi bu projeye yönlendirdi.

Projenizin konusu nedir? Uygulama alanları nelerdir? 

Projemiz ovaryum kanserinin metastaz oluşumu sırasında ovaryum kanser hücrelerin göç etme yetenekleri ve mekanizmasını açıklamaya yöneliktir. Ovaryum kanseri, düşük görülme oranına rağmen ölüm oranı yüksek bir kanser türüdür. Bu yüzden bu kanser türünün araştırılması ayrı bir önem taşımaktadır. Bu kanserin yüksek ölüm nedenlerinden biri de kanserin ilerleyen evrede genellikle metastaz yani başka bölgelere yayılmasından sonra teşhis edilebilmesi ile ilgilidir. Biz de bu çalışmada ovaryum kanserinin metastaz sırasında arttığı belirlenen kalpain-1 ve 2 enzim molekülünün, hücre göç oranında ve mekanizmasında etkili moleküllerin aktivasyon düzeylerini belirlemeyi planlamaktayız. Kanser mekanizmasının temel molekül düzeyinde aydınlatılması uygun tedavinin geliştirilmesi açısından önem taşımaktadır. Örneğin; kanser tedavisinde kalpainlerin hedef molekül olarak kullanılabileceğini ve buna karşı klinikte kullanıma yönelik spesifik inhibitör maddelerin geliştirilip tedaviye uygulanabileceği konusunda ümit vadetmektedir. Yakın bir zamanda yapılan bir çalışma, kalpain-2’nin etkisini azaltmaya yönelik kullanılan bir inhibitör madde bazı tip kanserlerin tedavisinde kullanılmış olup, bu inhibitör maddenin tümör hacmini küçülttüğü gösterilmiştir.

Projeniz alanınıza nasıl katkı sağlayacak? Projeniz topluma, üniversitelerde/sektörde/sivil toplum uygulamalarında yürüyen diğer çalışmalara; farklı disiplinlerin çalışmalarına; bilim dünyasına nasıl katkı sağlayacak?

Kanser mekanizmasının temel molekül düzeyinde aydınlatılması uygun tedavinin geliştirilmesi açısından önem taşımaktadır. Proje sonunda kalpain-1/2’nin hücre göçü üzerine etkisinin ortaya çıkarılması ile metastatik evre aşamasındaki hastalığın moleküler mekanizmasının anlaşılması açısından literatüre katkı sağlayacaktır. Ayrıca proje sonuçları, kanser tedavisinde hedef molekül olarak bilinen kalpainlere karşı sentezlenecek inhibitör maddelerin sentezlenmesi açısından bu alanda araştırma yapan laboratuvarlarına fayda sağlayacaktır. Özellikle çok yakın bir zamanda geliştirilen kalpain inhibitörlerinin kanser tedavisinde kullanılması ve olumlu sonuç vermesi, bu proje kapsamında elde edilecek sonuçlarında hem bilimsel hem de tedavi açısından önemini vurgulamaktadır.

Ekibinizde kimler var? Ekip kurulumunda neye dikkat ettiniz? Projeniz genç araştırmacılara kariyerlerinde yeni bir uygulama alanı açtı mı? 

Ekibimiz proje yürütücüsü olarak ben ve araştırmacı olarak Eczacılık Fakültesi’nde görev yapan Prof. Dr. Zerrin İncesu’dan oluşmaktadır. Ayrıca ekibimizde bursiyer olarak iki doktora öğrencisi bulunmaktadır.

Bu projeden sonra çalışmanızın devamı gelecek mi? Gelecekse farklı disiplinlerden araştırmacılara, sanayi ortağına, uluslararası çalışmalara vb yeni açılımlara ihtiyacınız olacak mı?

Bu projemiz çıktıktan sonra yine ovaryum kanserinde kalpainlerin moleküler mekanizmasını aydınlatmaya yönelik üniversitemize de bir proje sunduk ve bu şekilde çalışmalarımız devam edecek.

Projenizi yazarken, başvururken ya da kabul aşamasında genel olarak ARİNKOM TTO’dan hizmet aldınız mı? 

Projemizi yazdıktan sonra TÜBİTAK’a başvurmadan önce ARİNKOM TTO’dan destek aldık. Faydalı uyarılarda bulundular. Destekleri için teşekkürlerimi sunarım.

Projenizi anlatan anahtar kelimeler nelerdir?

Ovaryum kanseri, hücre göçü, metastaz, kalpain.