Teknoloji Projelerimiz Projelerimiz
Geri
Doç. Dr. Ramazan AKDOĞAN'ın TÜBİTAK 3001 Projesi!

07.01.2019

Doç. Dr. Ramazan AKDOĞAN'ın TÜBİTAK 3001 Projesi!

Engelliler Araştırma Enstitüsü öğretim üyesi Doç. Dr. Ramazan AKDOĞAN hocamızın "Engelli Çocuğa Sahip Ebeveynlere Yönelik Psikolojik Destek Modeli" isimli TÜBİTAK 3001 projesi kabul edilmiştir. Hocamızın yürütücü olduğu projenin ekibinde Prof. Dr. İbrahim H. Diken, Doç. Dr. Baki Duy, Dr. Öğr. Üyesi Avşar Ardıç, Dr. Öğretim Üyesi Derya Atik Kara, Dr. Öğr. Üyesi Murat Doğan Şahin, Dr. Elif Çimşir, Öğr. Gör. Cem Tümlü, Arş. Gör. Gamze Ülker Tümlü yer almaktadır. Ziyaretimizde Hocamıza, projeye ilişkin başarısından ötürü Rektörlük Makamı adına teşekkür belgesi takdim edilirken, projeye ilişkin sorularımızı ilettik.

TÜBİTAK 3001 projesi hakkında ve proje ekibinin süreçte yaşadıklarına ilişkin görüşmemizi bilgilerinize sunarız.

Projenizin hikâyesi nasıl başladı? Yazmaya nasıl karar verdiniz?

Bu proje Anadolu Üniversitesi Engelliler Araştırma Enstitüsünde birlikte çalıştığım iş arkadaşım psikolojik danışma alanında uzman öğretim görevlisi Cem Tümlü ile kurumda vermeye çalıştığımız psikolojik hizmetlerin kalitesini nasıl arttırabileceğimiz üzerine yaptığımız konuşmalarla başladı. Özel gereksinimli çocuk ebeveynlerinin kendilerine özgü psikolojik ihtiyaçları olduğunu ve bu ihtiyaçların belli bir zamanla sınırlı olmaması gerektiği üzerine yoğun tartışmalarımız oldu. Yürütmekte olduğumuz psikolojik hizmetlerin söz konusu bireylere verilen diğer hizmetlerle neredeyse karışık olduğunu ancak bu hizmetlerin kendi başına oldukça değerli olduğunu düşündük. Sonrasında ise öncelikle kendi kurumumuzda sonrasında ise benzer kurumlarda kullanılabilecek bir modelin geliştirilebileceğine inandık ve sürece başladık.

Projenizin konusu nedir? Uygulama alanları nelerdir? 

Engelli çocuk ebeveynlerinin karşı karşıya oldukları çeşitli zorluklar vardır. Öncelikle engelli bir çocuğa sahip olmak demek bir anlamda yaşamınız boyunca özenle üzerinde durmanız gereken, diğer ebeveynlerin belki de farkında dahi olmadıkları bazı zorluklarla yaşamınız boyunca uğraşmanız demek. Bir yandan çocuk için en uygun olan eğitim koşullarını yaratmak ve bu eğitim sürecinde adeta bir öğretmen gibi çalışmak ve emek verme zorunluluğu bulunmakta diğer yandan hayat akıp gitmekte ve yaşamın diğer alanlarıyla ilgili sorumluluklarınızı yerine getirmeniz gerekmektedir. Üstelik tüm bunları hem olumsuz toplumsal bakış açısının hem de doğrudan çocuğun engeline bağlı zorluklar nedeniyle ortaya çıkan psikolojik zorlanmalara rağmen yapmanız gerekmektedir. Bu proje özel gereksinimli çocuk ebeveynlerinin zorlayıcı psikolojik yaşantılarına dikkat çekmekte ve elde edilecek bilimsel veriler ışığında bu sorunların üstesinden gelmeye yardımcı olabilecek bir psikolojik yardım modeli oluşturmayı konu edinmektedir. Model özel ve resmi rehabilitasyon merkezleri ile özel gereksinimli çocuklar için eğitim veren diğer kurumlara bu hizmetlerin yürütülmesinde bir çerçeve sunmayı hedeflemektedir.

Projeniz alanınıza nasıl katkı sağlayacak? Projeniz topluma, üniversitelerde/sektörde/sivil toplum uygulamalarında yürüyen diğer çalışmalara; farklı disiplinlerin çalışmalarına; bilim dünyasına nasıl katkı sağlayacak?

Bu projenin engelli çocuk ebeveynlerinin psikolojik sorunlarına destek olmak gibi temel bir hedefi bulunmaktadır. Bu bağlamda hem doğrudan ailelere psikolojik destek sağlayacak hem dolaylı olarak toplumsal bilinçlenmeye katkı sağlayacak hem de politika yapıcılar ve araştırmacılar için bilimsel veri sağlayacaktır. Projenin yakın hedefi konuyla ilgili mevcut durumu bilimsel anlayış, yaklaşım, bilgi ve elde edilecek veriler ışığında daha iyiye getirmek uzak hedefi ise toplumsal bilinçlenmeye katkı sağlamaktır.

Ekibinizde kimler var? Ekip kurulumunda neye dikkat ettiniz? Projeniz genç araştırmacılara kariyerlerinde yeni bir uygulama alanı açtı mı? 

Bu proje yürütücü olarak ben başta olmak üzere sanırım tüm proje ekibine çeşitli katkılar sağlayacaktır. Benim için ilk proje deneyimidir ve literatürde yeteri kadar üzerinde durulmamış bir konuya odaklanmak herkesi heyecanlandırmaktadır. Bursiyer olarak projede yer alan Cem Tümlü aynı zamanda bir doktora öğrencisidir ve doktora tez konusunu belirlerken sanırım bu projenin içeriğinden oldukça etkilenmiş ve tez konusunu yine engelli çocuk ebeveynleriyle yapmaya yönelmiştir. Proje kapsamında geliştirmeyi hedeflediğimiz ölçek çalışması ile grupla ve bireysel psikolojik danışma uygulamaları için uygulama klavuzları alana önemli katkılar sağlayacak diye düşünüyoruz. Projede farklı disiplinlerden kişilerin yer alması da ekip üyelerinin alan deneyimlerini birbirlerine aktarmalarına aracılık edecektir. Özel eğitim ve psikolojik danışma alanları teorik olarak özel eğitim gereksinimi olan bireylere hizmet sürecinde ekibin birer üyesi olarak tanımlansalar da fiili olarak bu birlikteliğin yeterli ölçüde sağlanabildiği söylenemez. Bu proje ilk defa iki tarafın ortak ürünü olarak özel gereksinimli çocuk ebeveynlerine psikolojik danışma hizmetlerinin bir model çerçevesinde sunulmasına hizmet edeceği için bir öncü çalışma olarak da nitelendirilebilir.

Bu projeden sonra çalışmanızın devamı gelecek mi? Gelecekse farklı disiplinlerden araştırmacılara, sanayi ortağına, uluslararası çalışmalara vb yeni açılımlara ihtiyacınız olacak mı?

Henüz net bir planlamamız olmamakla birlikte sadece kurumlarda ebeveynlere psikolojik destek sunmayı değil, toplumun genel olarak bu konuyla ilgili bilinçlenmesine de hizmet edebilecek daha geniş toplum tabakalarına da ulaşmayı hedefleyen bir çalışma yapmak istediğimizi belirtebiliriz.

Projenizi yazarken, başvururken ya da kabul aşamasında genel olarak ARİNKOM TTO’dan hizmet aldınız mı? Evet ise, bu konu hakkında birkaç cümle ile görüşlerinizi alabilir miyiz?

Projemizin hemen her aşamasında ARINKOM TTO’dan destek aldık. Başta Banu Gültekin Kocaman olmak üzere kurum çalışanlarının pek çoğuyla telefonda ya da yüz yüze görüşme çok defa iletişim şansımız oldu. Hatta kendileri bizleri ofisimizde ziyaret ederek projemizin oluşturulması sürecine çok büyük katkılar sunmuşlardır. Bu vesileyle kendilerine de kendim ve ekibim adına çok teşekkür ediyorum.

Projenizi anlatan anahtar kelimeler nelerdir?

Ebeveynler, engelli çocuk, psikolojik yardım, psikolojik danışma, psikolojik yardım modeli