Teknoloji Projelerimiz Projelerimiz
Geri
Arş. Gör. Belgin SEVER'den TÜBİTAK ARDEB 1002 Projesi!

19.02.2019

Arş. Gör. Belgin SEVER'den TÜBİTAK ARDEB 1002 Projesi!

Eczacılık Fakültesi öğretim elemanı Arş. Gör. Belgin SEVER hocamızın "Yeni Triazolotiyadiazin Türevlerinin Tasarımı, Sentezi ve Akciğer Kanseri Tedavisinde Hedefe yönelik Antikanser Etki Profillerinin Araştırılması" isimli TÜBİTAK 1002 projesi kabul edilmiştir. Hocamızın yürütücü olduğu projenin ekibinde Prof. Dr. Ahmet ÖZDEMİR, Doç. Dr. Mehlika Dilek ALTINTOP, Doç. Dr. Gülşen AKALIN ÇİFTÇİ ve Nalan YıILMAZ yer almaktadır. Ziyaretimizde Hocamıza, projeye ilişkin başarısından ötürü Rektörlük Makamı adına teşekkür belgesi takdim edilirken, projeye ilişkin sorularımızı ilettik. 

TÜBİTAK 1002 projesi hakkında ve proje ekibinin süreçte yaşadıklarına ilişkin görüşmemizi bilgilerinize sunarız.


Projenizin hikâyesi nasıl başladı? Yazmaya nasıl karar verdiniz?

Doktora sürecim devam ettiği için, çalışmalarımıza proje yürütücüsü olarak destek sağlayabileceğim tek proje tipi TÜBİTAK ARDEB 1002 Hızlı Destek Projesi’ydi. Bu nedenle doktora tez danışman hocam Eczacılık Fakültesi Farmasötik Kimya Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mehlika Dilek Altıntop’un teşvik etmesiyle proje vermeye karar verdim. Projede yer alan araştırmacı hocalarım Eczacılık Fakültesi Öğretim Üyeleri Prof. Dr. Ahmet Özdemir, Doç. Dr. Mehlika Dilek Altıntop ve Doç. Dr. Gülşen Akalın Çiftçi’nin de destekleri ve katkılarıyla “Yeni Triazolotiyadiazin Türevlerinin Tasarımı, Sentezi ve Akciğer Kanseri Tedavisinde Hedefe yönelik Antikanser Etki Profillerinin Araştırılması” başlıklı projemizi oluşturduk. Proje ekibi olarak kanser tedavisine yönelik ilaç tasarımı konusunda uluslararası nitelikli dergilerde yayımlanmış birçok makale ile ulusal ve uluslararası projeye sahibiz. Bu projemizde yer alan heterosiklik halka sisteminin antikanser etkileri üzerine yapılan birçok çalışmamızda umut vaat eden sonuçlar elde ettik. Bu çalışmalardan elde edilen verileri bilgisayar destekli ilaç tasarımı yöntemleri ile destekleyerek bu özgün projede farklı hedef enzimler üzerinden antikanser etki gösterebileceğini öngördüğümüz triazolotiyadiazin türevi bileşikleri tasarladık.

Projenizin konusu nedir? Uygulama alanları nelerdir? 

Dünyada en çok ölüme neden olan kanser türlerinden biri olan akciğer kanserinin tedavisinde son zamanlarda geliştirilen inovatif yaklaşımlara rağmen, hastaların iyileşme oranı istenilen düzeye gelmemiştir. Ayrıca antikanser ilaçların çoğunluğu tümör hücrelerine karşı seçici etki göstermediği için sağlıklı hücrelere de zarar vererek ciddi yan etkilere neden olmaktadır. Aynı zamanda, piyasadaki ilaçlara karşı direnç gelişimi de gözlenmektedir. Genel olarak, tedavinin yüksek maliyeti de hasta ve yakınları ve dolayısıyla ülke ekonomisi için önemli bir problem teşkil etmektedir. Triazolotiyadiazin türevlerinin antikanser etkilerinin siklooksijenaz-2 (COX-2), Akt ve Rho-protein kinaz (ROCK) enzimlerinin üçü ile birlikte ilişkilendirildiği bir çalışma bulunmaması nedeniyle bu projemiz hem medisinal kimya alanı hem de biyokimya alanı için özgün bir çalışma niteliği taşımaktadır. Farklı disiplinlerin ortaklığı ile orijinal ilaç molekülü geliştirme çalışmalarının başlatılması, moleküler keşif basamağından Ar-Ge basamağına geçilebilmesi ve bu alandaki çalışmalara temel oluşturması bakımından önemli bir adım olacaktır.

Projeniz alanınıza nasıl katkı sağlayacak? Projeniz topluma, üniversitelerde/sektörde/sivil toplum uygulamalarında yürüyen diğer çalışmalara; farklı disiplinlerin çalışmalarına; bilim dünyasına nasıl katkı sağlayacak?

Çoklu hedefe yönelik multidisipliner bu özgün çalışma ile, kolay ve ucuz olarak elde edilebilen, oral biyoyararlanıma sahip, farklı hedef enzimler (COX-2, Akt ve ROCK) üzerinden etki gösteren yeni ve seçici antikanser bileşikler tanımlayarak patent ve buluşa dönüştürerek Türk ilaç endüstrisine ve ülke ekonomisine katkı sunmayı ve elde edilecek özgün veriler sayesinde bu alanda çalışma yapan bilim insanlarına ve literatüre katkı sağlamayı amaçlamaktayız.

Ekibinizde kimler var? Ekip kurulumunda neye dikkat ettiniz? Projeniz genç araştırmacılara kariyerlerinde yeni bir uygulama alanı açtı mı?

Projede Anadolu Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Farmasötik Kimya Anabilim Dalı Öğretim Üyeleri Prof. Dr. Ahmet Özdemir, Doç. Dr. Mehlika Dilek Altıntop ve Biyokimya Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Gülşen Akalın Çiftçi araştırmacı olarak, Farmasötik Kimya Anabilim Dalı yüksek lisans öğrencisi Nalan Yılmaz ise bursiyer olarak yer almaktadır. Bu projede yer alan araştırmacı hocalarımızın her biri kendi çalışma alanlarında bilimsel yetkinliklerini kanıtlamış değerli akademisyenlerdir. Bursiyerimiz yüksek lisans öğrencisi Nalan Yılmaz ise tez çalışmalarına Doç. Dr. Mehlika Dilek Altıntop danışmanlığında devam etmektedir. Projede yer alan bursiyerimiz çalışma alanı ile ilgili bilgi ve tecrübesini arttırmanın yanı sıra, bilimsel açıdan yeni bir bakış açısı kazanacaktır. Projenin birçok basamağında yer alacağı için bir projenin yönetimi konusunda fikir sahibi olacaktır.

Bu projeden sonra çalışmanızın devamı gelecek mi? Gelecekse farklı disiplinlerden araştırmacılara, sanayi ortağına, uluslararası çalışmalara vb yeni açılımlara ihtiyacınız olacak mı?

“JSPS Open Partnership Joint Research Project” kapsamında Kumamoto Üniversitesi’nden Japon araştırmacılar ile 2016 yılında başladığımız “Development of inducers of anti-viral host factors based on Turkish medicinal plants and synthetic compounds” başlıklı projeyi 2018 yılında başarı ile tamamladık. Bu TÜBİTAK projesinin devamı niteliğinde uluslararası yeni bir projenin hazırlığı içindeyiz.

Projenizi yazarken, başvururken ya da kabul aşamasında genel olarak ARİNKOM TTO’dan hizmet aldınız mı? 

Bu TÜBİTAK projesinin hazırlık aşamasında teknik anlamda destek veren ve bizi bu konuda motive eden başta Banu Gültekin Kocaman olmak üzere bütün ARİNKOM ekibine projeye katkılarından dolayı proje ekibi olarak teşekkür ederiz.

Projenizi anlatan anahtar kelimeler nelerdir?

Akciğer Kanseri, Hedefe yönelik ilaç tasarımı, Orijinal bileşik sentezi, Moleküler modelleme